TẠI SAO ĐỒNG HỒ TRONG QUẢNG CÁO LUÔN CHỈ 10:10? – BÍ MẬT MARKETING MÀ 99% NGƯỜI KHÔNG BIẾT
Lần tới khi bạn lướt qua một tạp chí, một biển quảng cáo, hay bất kỳ bức ảnh sản phẩm đồng hồ nào – từ Rolex triệu đô đến Casio vài trăm nghìn – hãy nhìn kỹ: kim giờ và kim phút gần như luôn chỉ 10 giờ 10 phút.
Trùng hợp? Không hề. Đó là một trong những chiến thuật marketing tinh vi nhất trong lịch sử ngành đồng hồ, và câu chuyện phía sau nó thú vị hơn bạn tưởng rất nhiều.
PHẦN 1: TRƯỚC 10:10 LÀ… 8:20
Nếu bạn lật lại những quảng cáo đồng hồ từ thập niên 1920 và 1930, bạn sẽ thấy một chi tiết lạ: kim đồng hồ không chỉ 10:10 mà chỉ 8:20.
Tại sao lại là 8:20? Vì ở vị trí này, hai kim tạo thành hình chữ V ngược – đối xứng, gọn gàng, và không che khuất logo thương hiệu thường được đặt ở vị trí 12 giờ. Về mặt kỹ thuật chụp ảnh sản phẩm, 8:20 hoàn toàn hợp lý.
Nhưng có một vấn đề mà mãi đến thập niên 1950 người ta mới nhận ra.
PHẦN 2: TỪ “MẶT BUỒN” SANG “MẶT CƯỜI” – CUỘC CÁCH MẠNG THẦM LẶNG
Hãy nhìn lại hai vị trí kim:
Ở 8:20, hai kim chĩa xuống dưới – tạo hình dạng giống một khuôn mặt buồn, miệng cụp xuống.
Ở 10:10, hai kim hướng lên trên – tạo hình dạng giống một nụ cười rạng rỡ.
Nghe có vẻ nhỏ nhặt? Khoa học nói khác.
Năm 2017, một nhóm nghiên cứu quốc tế đã công bố kết quả thí nghiệm trên tạp chí Frontiers in Psychology. Họ cho 46 người xem ảnh 20 mẫu đồng hồ khác nhau, mỗi mẫu được chụp ở ba mốc giờ: 10:10, 8:20 và 11:30. Kết quả?
Đồng hồ chỉ 10:10 tạo ra cảm giác dễ chịu (pleasure) cao hơn đáng kể so với hai mốc giờ còn lại. Người xem cũng cho biết họ có ý định mua đồng hồ chỉ 10:10 nhiều hơn. Đặc biệt, hiệu ứng này mạnh hơn ở nữ giới so với nam giới.
Trong thí nghiệm thứ hai, 20 người được yêu cầu đánh giá mức độ giống “mặt cười” hoặc “mặt buồn” của từng mốc giờ. Kết quả gần như tuyệt đối: 10:10 được liên tưởng đến khuôn mặt cười, còn 8:20 gắn với khuôn mặt buồn.
Nói cách khác, chỉ bằng cách xoay kim đồng hồ từ 8:20 lên 10:10, các thương hiệu đã khiến bạn vui hơn, thích sản phẩm hơn, và muốn mua hơn – mà bạn hoàn toàn không ý thức được điều đó đang xảy ra.
Klaus Peter Mager, phát ngôn viên của Swatch, từng nói thẳng trong một cuộc phỏng vấn với New York Times: “Chúng tôi chụp đồng hồ ở 10:10 thay vì 8:20 vì ở 10:10, chúng đang mỉm cười thay vì mang khuôn mặt buồn.”
Hamilton Watch Company là một trong những hãng đầu tiên chuyển sang 10:10, bắt đầu từ năm 1926. Rolex bắt đầu áp dụng vào thập niên 1940. Đến thập niên 1950, toàn ngành đồng hồ đã thống nhất chuyển sang “nụ cười 10:10”, và quy ước này tồn tại cho đến tận ngày nay.
PHẦN 3: KHÔNG CHỈ LÀ NỤ CƯỜI – 5 LÝ DO KỸ THUẬT ĐẰNG SAU 10:10
Nụ cười tiềm thức là yếu tố tâm lý, nhưng 10:10 còn giải quyết hàng loạt vấn đề thực tế trong nhiếp ảnh đồng hồ:
Logo luôn được “đóng khung” hoàn hảo. Hầu hết thương hiệu đặt logo ở vị trí ngay dưới 12 giờ. Ở 10:10, hai kim tạo thành hình chữ V, “ôm” lấy logo như một khung ảnh tự nhiên. Rolex, Omega, Seiko, Versace – tất cả đều được tôn viually ở vị trí tốt nhất.
Các chi tiết mặt số không bị che. Ô lịch ngày (thường ở 3 giờ hoặc 4 giờ), các sub-dial chronograph (thường ở 6 giờ và 9 giờ), tên bộ sưu tập – tất cả đều được để lộ hoàn toàn khi kim chỉ 10:10. Nếu kim chỉ 3:00 chẳng hạn, kim phút sẽ che mất ô lịch ngày.
Kim không chồng lên nhau. Ở một số mốc giờ nhất định (ví dụ 12:00 hay 6:30), kim giờ và kim phút gần như trùng nhau, tạo cảm giác đồng hồ chỉ có một kim. Ở 10:10, hai kim tách biệt rõ ràng, cho người xem thấy cả hai cây kim cùng lúc.
Sự đối xứng tạo cảm giác hài hòa. Não người có xu hướng ưa thích sự đối xứng và trật tự. 10:10 tạo ra hai nửa gần như đối xứng qua trục 12-6 giờ, khiến bức ảnh trông cân bằng và dễ chịu hơn.
Hình chữ V gợi liên tưởng đến chiến thắng. Chữ V (Victory) là biểu tượng phổ quát của sự chiến thắng và thành công. Dù bạn không nghĩ đến điều này một cách có ý thức, tiềm thức vẫn ghi nhận tín hiệu tích cực.
PHẦN 4: NHƯNG KHÔNG PHẢI AI CŨNG CHƠI THEO LUẬT
Trong khi 99% ngành đồng hồ tuân theo quy ước 10:10, vẫn có những kẻ “nổi loạn” chọn cách chơi khác:
Timex: Luôn chụp ở 10:09:36 – kim giây hơi lệch khỏi trung tâm để không che bất kỳ chi tiết nào phía dưới mặt số. Sự chính xác đến từng giây này rất “Timex”.
Apple: iPhone từng hiển thị 9:42 sáng trong mọi quảng cáo – chính xác là thời điểm Steve Jobs lần đầu giới thiệu iPhone tại MacWorld 2007. Sau khi iPad ra mắt năm 2010 vào lúc 9:41, Apple đổi thành 9:41 cho tất cả sản phẩm. Apple Watch thì hiển thị 10:09 – vừa gần quy ước truyền thống, vừa “khác một chút” đúng phong cách Apple.
Parmigiani Fleurier: Hãng đồng hồ cao cấp Thụy Sĩ này chụp đồng hồ ở 7:08 – là giờ sinh của nhà sáng lập Michel Parmigiani. Ngày hiển thị trên ô lịch là “2” – ngày sinh của ông (2 tháng 12). Mỗi bức ảnh sản phẩm là một lời tri ân cá nhân.
Oris: Thương hiệu Thụy Sĩ này đôi khi chụp ở 7:38, phá vỡ hoàn toàn quy ước để tạo sự khác biệt trong mắt người xem.
Những ngoại lệ này không phải sai – chúng là chiến lược. Khi cả thế giới chỉ 10:10, việc chọn một mốc giờ khác ngay lập tức tạo ra sự chú ý. Bạn nhìn thấy một trang quảng cáo toàn đồng hồ chỉ 10:10, rồi bất ngờ gặp một chiếc chỉ 7:08 – mắt bạn sẽ dừng lại ở chiếc đó.
PHẦN 5: CON SỐ 8 VÀ THỊ TRƯỜNG TRUNG QUỐC
Một chi tiết thú vị ít người biết: nhiều thương hiệu cố tình để mốc giờ chính xác là 10:08 thay vì 10:10. Tại sao?
Vì số 8 trong văn hóa Trung Quốc – thị trường đồng hồ xa xỉ lớn nhất thế giới – là con số may mắn nhất, tượng trưng cho thịnh vượng và giàu có. Cartier là một trong những thương hiệu thường xuyên chụp đồng hồ ở 10:08, và ô lịch ngày cũng hiển thị số “08” hoặc “28” (nghe giống “song hỷ” – gấp đôi thịnh vượng trong tiếng Trung).
Chỉ một chi tiết nhỏ – chênh lệch 2 phút giữa 10:08 và 10:10 – nhưng ẩn chứa cả một chiến lược nhắm vào thị trường tỷ đô.
PHẦN 6: TÓM LẠI – VÌ SAO BẠN NÊN BIẾT ĐIỀU NÀY?
Lần tới khi bạn nhìn vào một bức ảnh đồng hồ – dù trên website của chúng tôi, trên tạp chí, hay trên biển quảng cáo ngoài đường – bạn sẽ không bao giờ nhìn nó theo cách cũ nữa. Bạn sẽ thấy nụ cười. Bạn sẽ thấy chữ V chiến thắng. Bạn sẽ thấy khung ảnh tự nhiên đang ôm lấy logo. Và bạn sẽ hiểu rằng đằng sau một bức ảnh sản phẩm tưởng chừng đơn giản là hàng thập kỷ nghiên cứu tâm lý học, marketing, và nghệ thuật nhiếp ảnh.
Đó là sự tinh tế của ngành đồng hồ – ngay cả cách họ chụp ảnh sản phẩm cũng chứa đựng câu chuyện.
Và bạn biết không? Mỗi chiếc đồng hồ trên website của chúng tôi cũng đang mỉm cười với bạn đấy.